Học online miễn phí: Người đi làm được gì và mất gì?
Học online miễn phí giúp người đi làm làm quen với kỹ năng mới rất nhanh. Mặc dù vậy, để kiếm tiền từ kỹ năng đó, bạn thường cần nhiều hơn là các video hướng dẫn có sẵn trên mạng.
Một nhân viên văn phòng mất ba tuần xem video hướng dẫn để tự học cách dựng phim bằng phần mềm Adobe Premiere. Anh ấy thuộc hết các phím tắt và biết cách cắt ghép cơ bản. Thế nhưng khi công ty giao làm một video giới thiệu dài năm phút, anh ấy không biết bắt đầu từ đâu. Vì các đoạn video miễn phí thường chỉ tập trung hướng dẫn thao tác trên công cụ, chúng hiếm khi dạy bạn cách kể một câu chuyện liền mạch hoặc cách xử lý âm thanh sao cho mượt mà. Việc bơi giữa biển thông tin thường làm chúng ta tốn sức. Quá trình này tiêu hao nhiều năng lượng hơn bạn tính toán ban đầu.
Trong khi các nguồn tài liệu mở cung cấp kiến thức nền tảng khá tốt, chúng lại thiếu sự hệ thống hóa cần thiết để người học tự tin nhận dự án kinh doanh thực tế. Bạn bỏ nhiều thời gian tự mò mẫm. Đôi khi bạn hiểu sai vấn đề cốt lõi của môn học. Tình trạng này dễ làm người học nản lòng chỉ sau vài ngày thử nghiệm.
Tiêu chí chọn nơi học bám sát thực tế công việc
Khi bắt đầu tìm kiếm tài liệu, bạn dễ dàng thấy vô số trang web giáo dục khác nhau. Để không bị choáng ngợp trước lượng thông tin khổng lồ trên mạng, bạn cần phân loại thật rõ mục tiêu học tập của mình ngay từ những ngày đầu tiên tìm hiểu. Một số nền tảng chuyên về lý thuyết hàn lâm. Một số trang web khác tập trung vào thao tác thực hành cho công việc văn phòng hằng ngày. Bài tổng hợp của Khánh Hùng Academy có giải thích kỹ về các trang web uy tín theo từng nhóm kỹ năng. Bạn có thể tham khảo danh sách các nền tảng học online miễn phí này để đỡ tốn thời gian tự lọc.
Bạn ưu tiên những trang có lộ trình phân cấp rõ ràng từ cơ bản đến nâng cao. Ví dụ, trang chủ Coursera cung cấp rất nhiều khóa học từ các trường đại học uy tín trên thế giới. Bạn rèn luyện tư duy nền tảng ở đó rất tốt. Bạn chọn học để lấy chứng chỉ nếu công ty yêu cầu bằng cấp để xét duyệt tăng lương.
Nếu bạn chỉ cần kỹ năng xử lý bảng tính Google Sheets, bạn tìm các video thực hành kéo dài khoảng mười lăm phút. Vì các kỹ năng ngắn hạn thường không yêu cầu chứng nhận phức tạp, bạn hoàn toàn làm chủ được công cụ sau vài buổi tối thực hành tại nhà.
Bảng đánh giá ba phương pháp học phổ biến hiện nay
Chúng tôi tổng hợp ba cách tiếp cận phổ biến giúp bạn hình dung rõ ràng hơn. Bạn xem qua bảng so sánh dưới đây để quyết định cách học vừa sức với quỹ thời gian của bản thân. Mỗi cách có một thế mạnh.
| Phương pháp học | Ưu điểm nổi bật | Điểm hạn chế |
|---|---|---|
| Học qua YouTube | Dễ tiếp cận và hoàn toàn không tốn tiền | Thiếu tính hệ thống và không có người giải đáp |
| Học qua trang giáo dục mở | Nội dung được sắp xếp theo từng chương mục | Thường nặng về lý thuyết hơn là thực hành |
| Học có người kèm | Tiến bộ nhanh do được sửa lỗi trực tiếp | Đòi hỏi chi phí và lịch học cố định |
Vì YouTube cung cấp kho video khổng lồ hoàn toàn miễn phí, nhiều người đi làm chọn bắt đầu bằng nền tảng này để làm quen với các thuật ngữ chuyên ngành trước khi mua khóa học chính thức. Sau đó họ chuyển sang các nền tảng có cấu trúc bài bản hơn để đào sâu kiến thức. Do người đi làm thường chỉ rảnh rỗi vào buổi tối hoặc những ngày cuối tuần, bạn cần một phương pháp cho phép linh hoạt thay đổi thời gian biểu của bản thân. Việc xem lại một đoạn video hướng dẫn dùng hàm VLOOKUP giúp bạn giải quyết ngay rắc rối trong công việc ngày hôm đó. Một lộ trình học tập dài hạn giúp bạn tiến xa hơn trong nghề. Cả ba phương pháp đều mang lại giá trị thiết thực. Bạn dùng thử từng cách để tìm ra lựa chọn hợp lý.
Nhược điểm lớn khi bạn tự học không trả phí
Sự thiếu hụt phản hồi là một điểm trừ rất lớn của việc tự học. Không ai sửa lỗi sai. Khi bạn làm bài tập trên máy tính, phần mềm chạy ra kết quả nhưng bạn không biết nó đã đúng chuẩn chưa. Bạn thiết kế một hình ảnh bằng Canva trông khá ổn thỏa. Bạn dùng hình ảnh đó đi chạy quảng cáo thì khách hàng lại không tương tác. Bạn không biết nguyên nhân nằm ở màu sắc hay bố cục chữ. Một người đi trước có kinh nghiệm nhìn qua là nhận ra ngay bạn đang hỏng ở khâu nào.
Trong khi việc tự mò mẫm làm bạn mất vài tuần để tìm ra một lỗi cơ bản, một người hướng dẫn giàu kinh nghiệm chỉ cần năm phút để chỉ ra chính xác vấn đề. Do quá trình tự học thường thiếu hụt sự phản hồi trực tiếp từ những người đi trước trong nghề, tốc độ phát triển chuyên môn của bạn bị chậm lại rất nhiều. Bạn dễ dàng rơi vào tâm lý chán nản.
Nhiều người bỏ dở dự án chỉ vì một lỗi kỹ thuật nhỏ lặp đi lặp lại. Việc đầu tư ngân sách cho một lớp học chuyên sâu mang lại một lộ trình an toàn hơn. Sự lựa chọn hoàn toàn nằm ở định hướng của bạn. Bạn tự do khai thác tài liệu mạng theo nhu cầu.
Ba bước tự học để áp dụng ngay vào công việc thực tế
Để hạn chế việc lãng phí thời gian, chúng tôi đề xuất quy trình ba bước thực hành đơn giản. Bạn hoàn toàn áp dụng được quy trình này ngay từ ngày mai.
Đầu tiên, bạn xác định kỹ năng lõi cần thiết cho công việc. Bạn ghi ra một kỹ năng duy nhất giúp bạn tăng hiệu suất làm việc hiện tại. Ví dụ đó là kỹ năng viết thư điện tử bằng tiếng Anh thương mại. Khâu này mất mười lăm phút. Bạn tập trung cao độ vào nhóm từ khóa đó khi tìm kiếm tài liệu trên mạng. Bạn bỏ qua thông tin thừa.
Tiếp theo, bạn thực hành trên dự án thật của công ty. Bạn tránh tải các bộ dữ liệu mẫu sạch sẽ trên mạng về làm. Bạn lấy ngay số liệu báo cáo tháng trước của phòng kinh doanh để thực hành vẽ biểu đồ. Do số liệu thực tế của công ty thường có nhiều điểm bất thường, quá trình xử lý chúng sẽ giúp bạn rèn luyện tư duy nhạy bén hơn rất nhiều.
Cuối cùng, bạn nhờ đồng nghiệp kiểm tra giúp kết quả đầu ra. Để nhận được những đóng góp mang tính thực tế cao, bạn mang gửi bản nháp báo cáo cho một người đồng nghiệp đã có nhiều năm kinh nghiệm làm việc trong nghề. Họ phản hồi cho bạn nhiều góc nhìn khách quan. Bạn điều chỉnh kịp thời những chỗ chưa hợp lý. Quá trình rèn luyện kỹ năng chuyên môn đòi hỏi sự kiên nhẫn đều đặn. Bạn chia nhỏ mục tiêu ra. Thu nhập của bạn sẽ tăng dần theo lượng kiến thức mà bạn tích lũy mỗi ngày.